Mooie visualisatie van Bram Fokke van “Big Cycling Data” uit de Fietstelweek:
een maandag in september 2015, zie hoe de klok vanaf zes uur gaat lopen en waar fietsritten verschijnen. En waar de rode bliepjes als vertragingen verschijnen.
Kijk en beoordeel de kansen om het fietsaandeel in Utrecht en omstreken te vergroten.
Denk en doe mee met ons Kracht van Utrecht-initiatief, zie rechtermenu.
Marije van de Berg is een initiatiefrijke Leidse, die onlangs een fraai filmpje maakte over de netwerkdemocratie.
Sinds begin 2015 is ze aan het onderzoeken hoe gemeenteraden beter kunnen (bij)sturen op het democratisch gehalte van wat er gebeurt in hun gemeente.
Ook op www.democratischproces.nl kun je daar al iets meer over vinden.
Welke voortgang boekt de regio en provincie om een eigen spoorvisie voor Utrecht tot stand te brengen? Een verslag van een verkenning op hoofdlijnen.
De volgende punten komen aan de orde:
In een tweede artikel over dit onderwerp zal ik met hulp van de boodschappen uit het Manifest (zie 1.) in spoordossiers en onderzoeken concrete aanknopingspunten voor een Utrechtse spoorvisie verzamelen.
De Community Gebiedsontwikkeling rond het spoor (GO Spoor) werkt aan de uitwisseling van kennis en ervaringen van wetenschap en praktijk. Doel van de groep is met een verdere integratie van spoor en stad de vitaliteit en veerkracht van stad en regio te versterken. Ze noemen dit streven transit oriënteer development (TOD). De hierop toegesneden ruimtelijke ontwikkelingen kunnen zorgen voor een betere regionale bereikbaarheid. Link naar het Manifest, klik hier.
In het manifest van GO Spoor lichtten de opstellers de volgende tien boodschappen toe
1. Doe het voor de vitaliteit van stad en regio
2. Haal meer rendement uit investeringen
3. Grijp kansen voor innovaties
4. Combineer fiets en trein slim
5. Maak van het station een ontmoetingsplek
6. Organiseer het slagvaardig op regionaal niveau
7. Zorg voor urgentie en eigenaarschap
8. Herijk de ruimtelijke plannen
9. Herverdeel taken tussen stad en spoor
10. Experimenteer in de praktijk
Als partners voor verduurzaming van mobiliteit onderschrijf ik deze boodschappen. Ze vormen principes, waarmee we de complexiteit in de samenhang van spoor, fiets en stad kunnen aanduiden, waar mogelijk kunnen vereenvoudigen om een regionale spoorvisie voor de provincie Utrecht tot stand te kunnen brengen.
De provincie Utrecht (met inbegrip van de twee stadsgewesten/regio’s Utrecht en Amersfoort) vormt voor ons bij uitstek het schaalniveau waarvoor we de spoorvisie willen ontwikkelen.
2. Hoe ontwikkelt zich tot nu toe een Spoorvisie voor de provincie Utrecht?
Bronnen:
– Nieuwsbrief Randstadspoor, Remco van Lunteren, (toenmalig) gedeputeerde mobiliteit provincie Utrecht 31-3-2015
– Beantwoording schriftelijke vragen ex art. 47 RvO aan het College van GS, gesteld door de heer A. Schaddelee van de CU betreffende spoorambities (d.d. 23-09-2015) door het College van Gedeputeerde Staten van Utrecht 151013 051-Provincie Beantwoording schriftelijke vragen, ingediend door de ChristenUnie betreffende Spoorambities
– Gesprekken met spoor-experts en politici regionaal en landelijk, alsmede internet-consultatie.
2014
In 2014 domineerden landelijke ontwikkelingen onze regionale spooragenda, zo schrijft toenmalig gedeputeerde Remco van Lunteren in zijn Nieuwsbrief Randstadspoor (RSS).
In de zomer heeft de minister van IenM de Lange Termijn Spooragenda (LTSA) vastgesteld, met daarin de landelijke ambities en kaders voor het spoor tot 2028. Er is een nieuw samenwerkingsmodel ingericht, waarin de decentrale overheden intensiever samenwerken met NS, ProRail en IenM. Op zogenaamde landsdelige en landelijke OV/Spoortafels worden alle relevante spooronderwerpen besproken. De eerste twee rondes van de Spoortafels hebben inmiddels plaatsgevonden; in september/oktober 2014 de eerste en in februari/maart 2015 de tweede ronde. De regio Utrecht vormt samen met de Metropoolregio Amsterdam de landsdelige Spoortafel voor de Noordvleugel Randstad.
2015
In 2015 vinden er verschillende een bestuurlijke gesprekken plaats tussen rijk en regio Utrecht waarbij gezamenlijke dossiers in het fysiek – ruimtelijke domein besproken worden. Deze gesprekken vormen een samenhang met de jaarlijkse BO MIRT gespreksronde in het najaar. Sinds vorig jaar maken de z.g. spoortafels onderdeel uit van deze gesprekken. Hierin worden zaken rond Spoorprojecten en de NS dienstregeling besproken in aanwezigheid van bestuurders en experts, NS en Prorail en de reizigersorganisatie ROVER. De spoortafels vinden plaats op 5 landsdelige tafels en bovenliggende onderwerpen komen ook in een nationale spoortafel aan de orde. Onze provincie maakt deel uit van de gesprekken van het landsdeel NoordVleugel, waar ook Noord-Holland, Flevoland, Almere en Amsterdam onder vallen.
Inmiddels heeft de provincie in 2015 ook een Voorbereidende landsdelige Spoortafel voor Utrecht gehouden, waarin een eerste uitwisseling heeft plaatsgevonden tussen bestuurders, experts, NS, Prorail en ROVER over nut en noodzaak van een eigen Utrechtse visie en aanpak.
2016 – 2018/2019: Uitwerking programma’s met nieuwe infra rond Utrecht CS
Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) van IenM zal tussen 2020 en 2028 ruimte moeten geven aan een dienstregeling waarbij op de drukke trajecten binnen en naar de Randstad zes Intercity’s en zes Sprinters per uur rijden. In 2018 zou dat allereerst voor de corridor Amsterdam – Utrecht – Eindhoven van start moeten gaan.
In het programma Randstadspoor staan twee regionale sprinterlijnen Rhenen – Breukelen en Geldermalsen -Woerden centraal. Zie http://www.randstadspoor.nl/ Nog onduidelijk is wat de dienstregeling van deze spoorlijnen voor reizigers in 2016 en 2017 gaat opleveren. Wel geeft NS aan dat bijvoorbeeld het nieuwe station Vaartsche Rijn eind 2016 geopend zal worden en de beoogde dienstregeling in de spits 8 treinen per uur per richting (vier vanuit Geldermalsen, vier vanuit Veenendaal) zal gaan omvatten.
Eind 2016 is het nieuwe emplacement Utrecht Centraal (“projectdoorstroomstation”) klaar. Eind 2017 gaat station Utrecht Vaartsche Rijn open. Onduidelijk is nog welke treinen er zullen gaan stoppen. In 2018 is de tram “om de Zuid” naar de Uithof klaar.
Als laatste volgt de nieuwe spoorbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal, die tot verbetering van de dienstregeling vanaf december 2018 in 2019 zal kunnen leiden.
Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) trekt 88 miljoen euro uit om het spoor tussen Utrecht Centraal en Leidsche Rijn te verdubbelen. Doordat de hele spoorlijn tussen Utrecht en Woerden 4-sporig wordt, kunnen hier vanaf 2018 een vijfde en zesde sprinter per uur gaan rijden. De snelheid van treinen tussen Utrecht Centraal en Leidsche Rijn kan dankzij de spooruitbreiding ook omhoog.
Staatssecretaris Mansveld: “Het spoor rond Utrecht vormt het hart van het Nederlandse spoorwegennet. Dat moet dus zo robuust mogelijk zijn. Door de spoorverbreding tussen Utrecht Centraal en Leidsche Rijn verwijderen we deze flessenhals op het spoor. Hier profiteren dagelijks tienduizenden doorgaande intercityreizigers tussen Woerden en Utrecht van, maar ook lokale reizigers die de sprinter pakken naar de rand van de stad.”
De volledige indienststelling van de spooruitbreiding Utrecht Centraal – Leidsche Rijn is gepland voor de dienstregeling 2019, die in december 2018 in gaat
Actualiteit: Vragen van Statenlid Schaddelee over de Utrechtse Spooragenda
Op 23 september 2015 stelde CU-statenlid dhr Arne Schaddelee de volgende vragen inzake de Utrechtse spoorambities aan het College van Gedeputeerde Staten (GS) Zijn vragen tezamen met de antwoorden van GS van 13 oktober nemen we onderstaand integraal op:
Tot zover de vragen van dhr Schaddelee en de antwoorden van GS.
3. Onderzoek Spitsreiziger in de Randstad: Op Korte en Lange Termijn
Door demografische en economische ontwikkelingen is een sterke groei van de reizigersstromen naar de grote steden te zien. Het goed opvangen hiervan is een uitdaging – met name in de spits. En het openbaar vervoer speelt hierbij een cruciale rol. Hoe kan het openbaar vervoer deze reizigers zo goed mogelijk bedienen, nu en in de toekomst? Dat is de hamvraag van het Onderzoek Spitsreiziger, dat in juni 2014 gestart is. Het is een vervolgonderzoek in het kader van de Lange Termijn Spooragenda.
Gestart werd met twee Deep Dive-sessies met NS, ProRail, het ministerie en de decentrale overheden in de Randstad. Twee verschillende denkwerelden werden hier naast elkaar gelegd: de ‘Beter en Meer’ nota van de spoorsector Link: klik hier en de ‘Kiezen voor Kwaliteit’ analyses uit 2013 van OV-bureau Randstad Link: klik hier. Het leidde tot vragen: wat maakt het OV-gebruik in de Randstad wezenlijk anders dan daarbuiten? Wat houdt een deur-totdeur reis precies in? Aan welke knoppen kunnen we gezamenlijk draaien om de kwaliteit van OV-reizen in de spits te verbeteren? En welke structurele veranderingen hebben pas na 2020 effect?
Illustratief waren de aanbevelingen in april 2013 van het OV-bureau Randstad voor Utrecht:
Op basis van de Deep Dive sessies heeft de stuurgroep Spitsreiziger geconcludeerd dat een studie naar het ideale spoorsysteem voor de spitsreiziger in de Randstad gewenst is, maar veel tijd kost. Implementatie van grote structuurveranderingen zijn volgens de Stuurgroep nauwelijks mogelijk in de dienstregeling 2017-2020. De stuurgroep heeft daarom besloten om het onderzoek naar de Spitsreiziger op te knippen in twee delen: de korte en de lange termijn. Het kortetermijnonderzoek is in augustus 2014 afgerond. Hierin is gezocht naar aanbevelingen voor de dienstregeling 2017-2020. zie ook rapport ‘Resultaten korte termijn deel Onderzoek Spitsreiziger’ Link: klik hier, beschrijving voor Utrecht vanaf pagina 36.
In de loop van 2015 is het langetermijnonderzoek door het ministerie van IenM omgedoopt tot het traject ‘Toekomstbeeld OV’. Net zoals enkele jaren eerder in andere Nederlandse regio’s is gebeurd. Het heeft op de eerste plaats als doel een stip op de horizon te zetten voor het spoor/OV-systeem in 2040/2050. Op die termijn is er volgens het ministerie veel meer ruimte voor structuurveranderingen in het spoorsysteem, een van de vervoerskundige conclusies uit de Deep Dive sessies. Nu wordt onderzocht wat de opties en gevolgen zijn voor een OVsysteem dat naar de belangrijkste bestemmingen tweemaal zoveel mensen vervoert. En welke stappen gezet moeten worden om daar te komen. Het beoogde eindproduct is een gezamenlijke schets van het ‘optimale’ OV-systeem voor de Randstad en de rest van Nederland, en de stappen op hoofdlijnen die de partijen moeten zetten om dit systeem te verwezenlijken. Besluiten hierover worden volgens het ministerie uiteindelijk aan de spoortafels genomen.
4. Stagneert visievorming Utrechtse spoorregio?
In genoemde Deep Dive-sessies is er voor de regio Utrecht – zoveel is wel duidelijk – geen spooroplossing uit de bus gekomen; in plaats van het vergroten van de capaciteit Utrecht – Amersfoort (spoorverdubbeling Blauwcapel – Bilthoven) wordt gedacht aan een snelwegbus Amersfoort – Utrecht Science Park…. Daarnaast is het niet gelukt om de treinfrequentie tussen Utrecht Centraal en Breukelen in de daluren te handhaven en in de daluren Sprinters door te trekken van Breukelen naar Amsterdam Centraal. Voor deze doortrek is volgens Prorail in 2016 onvoldoende ruimte beschikbaar op het spoor. Wel geven Prorail en NS aan dat deze verbetering waarschijnlijk zal worden doorgevoerd in de dienstregeling van NS in 2017. Onduidelijk blijft wat het MIRT-onderzoek Sporendriehoek Utrecht – Hilversum – Harderwijk voor reizigers gaat opleveren.
I.p.v. OV-MIRT-Verkenning: een Verkenning Gebiedsagenda Utrecht – Oost
Inmiddels heeft de minister van I&M in de behandeling van de begroting 2016 bevestigd dat zij geen geld ter beschikking wil stellen voor een OV-MIRT-Verkenning voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de Oostkant van Utrecht en het universiteitsterrein Utrecht Science Park met een tweede tramlijn via de Binnenstad. In het laatste Beleidsoverleg MIRT van het ministerie met de regio Noord West Nederland (Utrecht valt in deze regio) is afgesproken een brede Gebiedsverkenning Utrecht Oost te starten. Doel is te komen tot een gezamenlijke ambitie over de gewenste ruimtelijk-economische structuur van Utrecht Oost om zo verdere ontwikkeling onder de noemer «Healthy Urban Living» mogelijk te maken. Daarvoor zal de OV-opgave verbonden worden met opgaven op het gebied van economie, ruimte, gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid Bron: BO MIRT Regio Noordwest-Nederland, pagina 4 en 5, zie Uitkomsten_van_de_Bestuurlijke_Overleggen_MIRT_en_een_aantal_relevante_ontwikkelingen
5. Voorlopige conclusie
Mijn voorlopige conclusie luidt dat weliswaar niemand nut en noodzaak van een Utrechtse regionale spoorvisie bestrijdt maar dat een concrete uitwerking nog op zich laat wachten.
Voor een tweede artikel over dit onderwerp duik ik met hulp van de boodschappen uit het Manifest (zie 1.) om concrete aanknopingspunten in de dossiers en onderzoeken te vinden.
De zojuist verschenen gemeentelijke nota Slimmere routes, slimmer regelen, slimmer bestemmen geeft hiervoor heldere signalen om zo’n Utrechtse spoorvisie tot stand te brengen -> https://www.utrecht.nl/bestuur-en-organisatie/beleid/verkeersbeleid/
Jan Korff de Gidts
Voor reacties contactenkvu@gmail.com
Hoe maak je de samenhang duidelijk tussen het autoverkeer in, door en langs de stad op de Ring Utrecht?
Bijgaand filmpje geeft een eerste antwoord op deze vraag. KLIK op de kaart links om het filmpje te laten lopen. Gemaakt – eigenlijk heel simpel – met Google-data. Door het bureau Stratus Lucht & Geluid. Het geeft een mooi beeld van de verkeersproblematiek in, door en rond de stad.
Je ziet de files en verkeersdrukte ontstaan tijdens de spits.
In de stad, ook op de NRU, voor de stoplichten. Echter niet in Amelisweerd!
En buiten de spitstijden verschijnt de groene kleur.
Deelt de gemeente deze inzichten? We werken aan filmpjes voor meer dagen in de week.
Mijn voorlopige conclusie luidt:
1. Als we – met de verbreding van de Ring – A27 en de verbetering van snelwegen, zoals de Noordelijke randweg Utrecht langs Overvecht – nog meer autoverkeer krijgen loopt het OOK in de stad vast.
2. We hebben in de stad en regio een omslag in denken over autoverkeer nodig
3. Tal van reizigers zouden in de spits een alternatief zouden benutten; noem hen “keuzereizigers”:
Hoe zou Utrecht zich – veel meer dan tot nu toe – kunnen profileren met een pleidooi voor een echte omslag naar een echte duurzame en gezonde stad?
Waarom zou je stad en provincie toestaan dat het Rijk 1,2 miljard euro belastinggeld investeert in de Ring A27 door Amelisweerd? Wat zijn de gevolgen? Welke alternatieven zijn voorhanden?
Het zijn enkele onderzoeksvragen, die mogelijk ook vrijdag 9 oktober aan de orde kunnen komen op de open bijeenkomst van het Kracht van Utrecht-initiatief: Oudegracht 60, van 14.30 u (inloop) met vanaf 17 uur informele borrel. Voor het programma zie http://www.krachtvanutrecht-initiatief.nl/joomla/nieuws-2/428-kracht-van-utrecht-bijeenkomst-op-de-dag-van-de-duurzaamheid-9-oktober
Verduurzaming van mobiliteit: Hoe maak je schurende verhalen zichtbaar?
Voor verduurzaming van mobiliteit sluit ik aan op de volgende omschrijving van duurzame ontwikkeling.
Duurzame ontwikkeling: Ontwikkeling die aansluit op de behoeften van de huidige generatie zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen (Burton, 1987).
Het proces van verduurzaming van mobiliteit draait voor mij om de behoeften aan mobiliteit in Nederland.
Samenvatting
Het werkterrein van de vervoersplanologie is omvattend en complex. Een gangbare benadering is dat voor een probleem een oplossing gezocht wordt, waarbij varianten in de loop van het proces om verschillende redenen kunnen afvallen. Ook komt het voor dat een veel gebruikte (technische) oplossing wordt voorgesteld zonder dat het probleem voldoende is geanalyseerd.
Een nieuwe benadering gaat uit van resilience , van veerkracht van actoren waarin de focus ligt op het systeem en de variaties in het systeem en aandacht gegeven wordt aan zelfmanagement en sturing in een meer dynamisch evenwicht.
Vanuit het Kracht van Utrecht-initiatief signaleer ik dat deze twee benaderingen in het proces van verduurzaming van mobiliteit soms tot zgn schurende verhalen leiden, die niet zo makkelijk in beelden zijn te vangen. Tezelfdertijd blijkt er – ook bij ons initiatief – een grote behoefte te bestaan om bij schurende verhalen beelden en / of videoclips te zoeken, die een schurend verhaal inzichtelijker, voelbaar en zichtbaar kunnen maken.
Ik nodig deelnemers aan het CVS-colloqium uit om mij in de komende maanden, voor en na de bijeenkomst in Antwerpen schurende verhalen aan te reiken, en die met een beeld of video-clip te illustreren.
Voor de CVS-labsessie stel ik voor mijn eigen en door andere aangereikte teksten van schurende verhalen te bespreken en te beoordelen welke beelden daar bij passen.
Mijn paper is inmiddels voor het CVS beschikbaar: 151120 Def Bijdrage JKDG KvU CVS-Lab Antwerpen Hoe maak je schurende verhalen zichtbaar
Bijdrage Kracht van Utrecht aan de Raadsinformatieavond Gemeenteraad Utrecht: Thema Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar / Actieplannen Verkeer
1 sept 2015
Jan Korff de Gidts, contactenkvu@gmail.com 06 3363 0344
De Kracht van Utrecht is een interdisciplinair team van experts en bewoners van de stad, zonder partij-, bedrijfs- of ambtelijke belangen, die met velen in de stad werken aan innovatieve oplossingen op het gebied van duurzaam ruimtegebruik, mobiliteit, gezondheid en leefbaarheid. Meer info zie www.krachtvanutrecht-initiatief.nl
Utrecht is een prachtige stad in een rijke regio. We hebben een unieke binnenstad en bijzondere landgoederen en parken heel nabij. De stadsregio heeft een sterke economische positie. Deze aantrekkingskracht zorgt ervoor dat steeds meer mensen, waaronder veel studenten, hier na hun studie willen blijven wonen en werken.
Stad en regio zijn de laatste 20 jaar enorm gegroeid. Die groei heeft mooie kanten, maar er is ook een toenemende spanning tussen doelstellingen op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling, bereikbaarheid, gezondheid en leefbaarheid.
We herkennen ons in Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar en in de gebiedsagenda’s die het college heeft samengesteld: De stad is op de goede weg. College, heel veel goede punten.
Het goede nieuws is dat het UAB-perspectief van dit College steeds realistischer wordt.
Vijf aandachtspunten voor de UAB-gebiedsagenda’s en de komende nota Slimme Routes Slim Regelen (SRSR) leggen we u als raad voor. Het omvat suggesties om in uw overleg met het college de volgende uitspraken en de vervolgstappen te bepleiten.
Het goede nieuws dat de gemeente inmiddels ook bevestigt dat de forse groei in meer autoverkeer al vele jaren achter ons ligt. Het autoverkeer aan de Oostkant van de stad groeit niet meer. Aan de Westkant komt de groei van het autoverkeer ook tot stilstand, als ook de uitbreiding van Leidsche Rijn verdere stagnatie oploopt. Mensen kiezen nu al voor een andere manier van reizen.
Vragen
Bij 1. Wat betekent het tot stilstand komen van de groei van het autoverkeer voor het college en welke kansen biedt dit de stad? Wilt u deze gegevens als uitgangspunt voor SRSR meenemen?
Bij 2. College, werk als gezamenlijke overheden samen om het autoverkeer in, door, rond en naar de stad te beperken. Om de gezondheidsschade t.g.v. roet te beperken en nadrukkelijker te voorkomen dat de stad EU-normen voor luchtkwaliteit overschrijdt.
Geef in SRSR aan hoe. Verwerk dit in het Utrechts Energieplan, thema mobiliteit (verkeer zorgt voor 30% CO2-emissie).
Bij 3. College, u wilt toch ook niet dat verschuiven van autoverkeersstromen voor een waterbed-effect zorgt, zoals in Kaatstraat en Oudenoord; en dat minister Schultz in haar handen wrijft, kijk eens de gemeente heeft de 2×7-verbreding nodig?
College, ga er dan ook van uit de Ring een stedelijke/stadsregionale functie heeft (1/3 stadsgericht, 1/3 regionaal, 1/3 doorgaand)(Bron RWS). Als je al het verkeer naar de Ring zou willen verschuiven werk er dan ook aan die 1/3 + 1/3 stadsregionaal autoverkeer te verminderen. Dan heb je aan de huidige capaciteit van de Ring voldoende en kun je met recht zeggen dat je werkt aan toekomstvaste oplossingen.
Bij 4. College: deelt u de volgende visie:
College, werk in SRSR uit welke verkeers- en vervoersbewegingen er nu in, binnen, rond en naar de stad aan de orde zijn en hoe de ontwikkeling van een geïntegreerd vervoerssysteem voor 2030 kan zorgen voor duurzame mobiliteitskeuzes voor de plaats van bestemming (o.a. Binnenstad/Jaarbeurs & Uithof-Rijnsweerd) (overeenkomend met het vierde principe van UAB, 2012).
Bleijenberg schrijft anno 2015: “Ringwegen rond steden horen wat hun feitelijk gebruik bij het stedelijk vervoerssysteem, terwijl ring onder verantwoordelijkheid van het rijk valt, dat met een nationale blik naar deze wegen kijkt”.
College: Profileer u met open vizier nog meer als Tour-Fiets-OV-stad Utrecht en maak in verbinding met bovenstaande, keuzes, ook op basis van waarden, waar gemeente, provincie en rijk gezamenlijk duurzaam in kunnen investeren. Maak een nieuw verbindend verhaal voor de stad en land, waarin verschillende waarden en betekenissen een plek kunnen krijgen[1].
College: Maak duidelijk wat je als college en als stad kunt doen om de verbreding van de A27 tot 2×7 rijstroken overbodig te maken; en het ontwerp-wegprofiel van de NRU te beperken, zoals bepleit door KvU-collega uit Overvecht, Marion Ree.
Dank voor uw aandacht.
Wanneer: Vrijdagmiddag 4 september 16 – 18 uur
Waar: Milieucentrum Utrecht, Oudegracht 60, Utrecht, met drankjes en hapjes.
Doelen:
1. Presentatie, vragen en discussie over van een Innovatief Forens-deelfietsplan voor de Kracht van Utrecht (KvU) uitgewerkt door 4 USBO-studenten
2. Op de hoogte raken met de visie van de KvU en de kern van het Actieplan Fiets van de Gemeente Utrecht
3. Suggesties verzamelen wat we vanuit de KvU willen toevoegen aan de Utrechtse Fietscommunity en dit mooie plan
Doelgroep: Studenten, Fietsambassadeurs, leden Fietsersbond, experts en ieder die een duurzame, gezonde stad Utrecht een goed hart toedraagt
Programma:
A. Welkom en introductie (10 min) Jan Korff de Gidts, projectleider KvU
B. Presentatie (20 min) en vragen/discussie over het Innovatief Forens-deelfietsplan (Reinout van Eerden cs)
C. Informele afsluiting met drankjes en hapjes tot circa 18 uur
Informatie vooraf:
Het eindrapport van de USBO-werkgroep: Innovation Challenge – ForensFiets (def.), MI.veldhuijs.leferink.vaneerden.joosten
Visie Kracht van Utrecht en onze Fietskracht: http://www.krachtvanutrecht-initiatief.nl/joomla/fiets
Brits filmpje over Cycling in Utrecht: https://www.youtube.com/watch?v=STgO9q33ddI
Actieplan Utrecht Fietst! http://www.utrecht.nl/utrecht-fietst/actieplan/
Introductie op het forens-deel-fiets-plan
Op het centraal station van Utrecht is het elke werkdag een komen en gaan van forensen. Op het moment dat de forensen aankomen op het centraal station, heeft het grootste deel van hen nog niet de eindbestemming bereikt. Het natransport, het stukje van de reis tussen het centraal station en de uiteindelijke bestemming, kent een relatief kleine groep fietsers. De groep fietsende forensen vormt slechts elf procent van het totaal aantal forensen dat gebruikmaakt van natransport (Kager & Tetteroo, 2015). Dat deze groep de potentie heeft om te groeien, blijkt onder andere uit het initiatief van de NS om het gebruik van de OV-fiets in Utrecht groter te maken (Fietsberaad, 2014). Dat stilstaande fietsen als een probleem worden ervaren in grote steden in Nederland, blijkt uit het initiatief van afgelopen weekend in Amsterdam om stilstaande fietsen uit de stad te verwijderen (NOS, 20 juni 2015). Aan het laten toenemen van het aantal fietsende forensen en aan het reduceren van het aantal stilstaande fietsen, willen wij middels onze innovatie – die nader wordt beschreven in het volgende hoofdstuk – een bijdrage leveren, maar op een andersoortige manier dan tot op heden gebruikelijk is. De doelstelling van de innovatie is om een digitaal platform te introduceren dat het voor forensen mogelijk maakt om fietsen met elkaar te kunnen delen. Zo wordt het makkelijker om het natransport via de fiets te laten verlopen en kan het aantal stilstaande fietsen op een gemiddelde werkdag worden gereduceerd.
In de tweede paragraaf van het volgende hoofdstuk wordt uitgebreider aandacht besteed aan de doelstelling van de innovatie. Daarna wordt de innovatie getoetst aan de drie principes van de ‘strategic triangle’ van Moore en Khagram (2004). Deze drie principes zijn ‘public value’, ‘authorising environment’ en ‘operational capacity’. In het hoofdstuk ‘public value’ wordt beschreven bij welke maatschappelijke en economische trends de innovatie aansluit en op welke manier er waarde wordt gecreëerd.
Bikenomics: Dit sluit aan bij het idee van ‘bikenomics’, wat inhoudt dat er een maatschappelijke en economische herwaardering van de fiets plaatsvindt (Blue, 2013). In Utrecht vinden initiatieven rondom ‘bikenomics’ steeds meer draagvlak, omdat dit het hoofdcriterium is voor het binnenhalen van de titel ‘Fietsstad 2016’ (Fietsstad, 2015). Na het binnenhalen van de start van de Tour de France in 2015 heeft de wethouder van verkeer, Van Hooijdonk (22 december 2014), de ambitie om van Utrecht de beste fietsstad ter wereld te maken. Het binnenhalen van de titel ‘Fietsstad 2016’ is daarbij al een eerste grote stap in de goede richting en daarom juichen verschillende Utrechters initiatieven rondom het thema ‘bikenomics’ toe. Na het hoofdstuk over de waardecreatie, komt de ‘authorising environment’ aan de orde. Hierin wordt beschreven welke actoren zich in het veld rondom de innovatie bevinden en op welke doelgroep de innovatie is toegespitst. Zonder een doelgroep is de innovatie niet levensvatbaar. Vervolgens wordt in het hoofdstuk ‘operational capacity’ beschreven hoe deze innovatie uit te voeren is met betrekking tot de juridische en financiële aspecten.
Wij hebben dit verslag uitgewerkt in samenspraak met de opdrachtgever, Kracht van Utrecht (KvU). Jan Korff de Gidts was voor ons de vertegenwoordiger van de KvU. Hij gaf ons de vrijheid om creatief na te denken over hoe de maatschappelijke en economische waarde van de fiets in Utrecht te vergroten. Ter ondersteuning van ons verslag hebben wij gesproken met verschillende relevante actoren. Een aantal van deze gesprekken zijn bijgevoegd in bijlage V. Dit verslag sluit af met een advies waarin wij manieren om het concept ForensFiets voort te zetten suggereren en een antwoord geven op de vraag welke opties er zijn om de innovatie te continueren nadat dit vak is afgerond.
Utrecht, 19 maart 2015,
Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar? Op 4 maart jl heeft de wijkraad Noord Oost samen met de wijkraad Oost een goed voorbereide open avond georganiseerd over de wijkagenda’s voor Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar (UAB). Er waren zo’n veertig mensen uit de wijken op af gekomen.
Zuurpruimerij Bij de start van de avond werden door nogal wat aanwezigen zurige opmerkingen gemaakt, zoals: Het is “te kort dag / de zoveelste keer dat de gemeente dit doet / welke garantie geeft de gemeente dat er nu wel naar ons wordt geluisterd? ”
Ik kon me daarbij van alles voorstellen. Het aardige was dat andere aanwezigen de inzet van de wijkraden positief oppakten en omzetten naar “laten we aan de slag gaan”. “Allemaal waar, maar dit is een kans, die de gemeente ons biedt en die we niet moeten laten lopen”. En het werd een boeiende avond met een grote oogst aan knelpunten en ideeen.
Ik bewonder dit initiatief was verrast door de aardige werkwijze + resultaat van de avond.
Inmiddels hebben beide wijkraden de suggesties uit de wijken, gecombineerd met hun eigen (lange termijn-)visie op wijkontwikkeling omgezet in een eigen wijk-agenda met bijbehorend advies voor concrete projecten die inhoudelijk prioriteit verdienen. De adviezen zijn op de websites van de wijkraden te vinden. Ook de lijst van knelpunten en ideeën is op de website van Wijkraad Noord Oost te vinden. Dank Kerstin en Henri!
Oproep Mij gaat het in dit artikel even niet om de inhoud. Ik omschrijf – met de ervaringen in de stad als ijkpunt – enkele aanbevelingen voor een steviger aanpak van proces van “Wij maken de Stad”.
Ik roep zowel alle wijkraden, het College van B&W als de raadscommissie Stad en Ruimte op om voor de betrekkingen tussen de gemeente en de stad de volgende afspraken met de verantwoordelijke verkeerswethouder van Hooijdonk en participatiewethouder Kreijkamp te maken:
De deal bestaat uit……
en tot slot
Ik beluister een gesprek in een Cafe.
Zegt de “O ja, ga je ook weer naar Frankrijk op vakantie?” . Reageert de ander: Weet je dat de franse politie een netwerk van in Frankrijk wonende Nederlanders heeft opgezet die de politie met Nederlanders na een ongeluk kunnen bijstaan? Zegt de een ” Dat is slim”.
Reflectie in termen van Transitie
De transitie-theorie maakt gebruik van de begrippen landschap, regime en niche.
Het landschap ziet er als volgt uit: we focussen op het vakantieverkeer en het verkeers- en communicatiesysteem.
Het Regime voor het zomerse verkeer van Nederland naar Frankrijk v.v. luidt: Zomers gaat zeg maar 30 % van de Nederlanders op vakantie naar Frankrijk v.v.
Waarnemingen leveren het volgende inzicht op: Bij ongelukken hebben zowel Nederlanders als de politie de grootste moeite zich verstaanbaar te maken.
Niche: enkele politiemensen nemen het initiatief aan Nederlanders die in de buurt wonen te vragen bij ongelukken snel oproepbaar te zijn. Daarom vormen ze bottom-up een community om de politie te ondersteunen. (ik moet nog uitzoeken of het idee bij de Gendarmerie of de Police Nationale vandaan komt).
Reflectie (2)
Voor zover ik weet heeft de ANWB-oproepcentrale (onderdeel geworden van het regime) nog geen melding gemaakt van deze opties en / of mensen opgeroepen hier aan deel te nemen. Mogelijk ziet de ANWB allerlei problemen wanneer ze dit gaan melden en/of een oproep gaan maken.
Neem even drie minuten de tijd voor deze video van NASA, met dank aan Andre Klaver: