Dank voor dit Duurzame Lintje.
Wij begrijpen dat wij deze onderscheiding ontvangen uit erkenning van onze inzet voor het behoud van Amelisweerd en voor een andere wijze van denken en handelen waar het gaat om bereikbaarheid, mobiliteit, nabijheid en klimaat. Laat duidelijk zijn: dat is een strijd waar ook ontzettend veel andere mensen met ziel en zaligheid voor hebben gestreden. En nog altijd strijden.
Een strijd die de Werkgroep Amelisweerd begon in 1971 en die een climax bereikte toen in 1982 het bos al bleek gekapt terwijl een kort geding nog gaande was. Een strijd die opnieuw werd opgepakt vanaf 2008, nu tegen de verbreding van de Ring Utrecht/A27 ten koste van Amelisweerd.
Onze strijd was veelzijdig. Met acties en demonstraties, en inzet in het juridische en het politieke veld. Maar vooral ook: met argumenten. Vanuit een visie op Amelisweerd. En een visie op de toekomst van de Utrechtse regio.
Daarbij is centrale boodschap 1: ‘Het kan anders’. In 2009 publiceerde de ‘Kracht van Utrecht’ het gelijknamige rapport, dat het pad opende naar een serieus onderzoek naar alternatieven voor de verbreding. Gemeente en provincie Utrecht namen uiteindelijk ons begrip ‘Schaalsprong Openbaar Vervoer en Fiets’ letterlijk over in hun coalitieakkoorden. Het in opdracht van de Kerngroep Ring Utrecht opgestelde SUUNTA onderzoek naar oplossingen binnen de bestaande bak in Amelisweerd vormde de basis voor het door provincie en gemeente ontwikkelde Alternatief Ring Utrecht (ARU).
Centrale boodschap 2: ‘Niet alles kan’. In een tijd van klimaat-, stikstof- en biodiversiteitscrisis moeten we kiezen. Kiezen voor gezonde natuur, gezonde steden en een gezonde samenleving, niet gebaseerd op uitbuiting van de aarde.
De strijd voor Amelisweerd was krachtig omdat zij zo direct herkenbaar was voor elke Utrechter. Vrijwel iedere Utrechter kent en houdt van Amelisweerd. Tegelijk was de strijd voor de toekomst van het bos en tegen nog meer asfalt een voor iedereen herkenbare metafoor voor wat er breder op het spel staat.
Die strijd is gevoerd door betrokken bewoners die zich niet lieten imponeren door de macht van logge ambtelijke en versnipperde instituties. Amelisweerd is een uiting van burgerkracht.
Het is 13 jaar geleden dat Pieter Winsemius namens de WRR een rapport publiceerde: ‘Vertrouwen in burgers’. De boodschap van dat rapport wordt steeds belangrijker. Als strijders voor Amelisweerd hebben wij van meet af aan ervaren dat de Rijksoverheid ons alleen maar als lastige opponenten zag die politiek en juridisch dienden te worden uitgeschakeld.
Maar burgers zien verbanden en brengen kennis vanuit de leefwereld die veel integraler kan zijn dan alle versnipperde hokjes van de Rijksoverheid. En onder bewoners en burgerwetenschappers bevindt zich een geweldig reservoir van kennis, expertise en goede wil om tot veel betere, meer duurzame en meer gedragen oplossingen te komen.
Onze oproep aan de overheid: stap uit de verkokering en de ivoren toren, en benut die kennis en betrokkenheid. Daag bewoners uit om ons land samen een nieuwe toekomst te bieden. Wij dagen jullie uit om daar een begin mee te maken.
Jos Kloppenborg, Kerngroep Ring Utrecht / Vrienden van Amelisweerd
Jan Korff de Gidts, Kracht van Utrecht-inititiatief
