{"id":4829,"date":"2025-04-03T10:51:20","date_gmt":"2025-04-03T09:51:20","guid":{"rendered":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/?p=4829"},"modified":"2025-04-04T05:46:33","modified_gmt":"2025-04-04T04:46:33","slug":"van-wie-is-het-ov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/2025\/04\/van-wie-is-het-ov\/","title":{"rendered":"Van wie is het OV?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Waarom stel ik deze vraag?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Er is een landelijke discussie aan de gang of <em>het OV weer in publieke handen<\/em> dient te komen, aangezwengekd door het FNV-netwerk <a href=\"https:\/\/wijreizensamen.nl\/\">https:\/\/wijreizensamen.nl<\/a>  Van wie is het OV dan nu, anno 2025? Is het dan van belang te overwegen dat de <em>invloed van de politiek<\/em> op een publiek bedrijf groter is dan de op een privaat of commercieel bedrijf? <em>Hoe groot <\/em>is nu dan de invloed van de politiek op het OV. En: Wat becshouw je als OV in Nederland  En hoe kijken we naar de <em>cirkel van invloed<\/em> of de cirkel van betrokkenheid? Dit type vragen behandel ik in dit artikel. Graag verbetersuggesties en tips.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wat is het OV in Nederland?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>OV bestaat uit bedrijven en mensen die het spoor, de trams, de bussen in Nederland runnen\/<\/p>\n\n\n\n<p>Het Spoor bestaat o.a. uit het spoor van Proral waar NS-ers op rijden. Wikipedia zegt over NS<\/p>\n\n\n\n<p>N.V. Nederlandse Spoorwegen (NS) is een <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederland\">Nederlandse<\/a> <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Spoorwegonderneming\">spoorwegmaatschappij<\/a> en <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Naamloze_vennootschap\">naamloze vennootschap<\/a>, waarvan de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Aandeel\">aandelen<\/a> in handen zijn van de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staat_der_Nederlanden\">Nederlandse overheid<\/a>. Dit <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Semioverheid\">semioverheidsbedrijf<\/a> werd opgericht in 1938 en was tot en met 1994 de enige eigenaar en beheerder van alle <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Spoorlijnen_in_Nederland\">spoorlijnen in Nederland<\/a>, de stations, personen en materieel. Een inkijkje in de wereld van 1939 geeft di flimverslag <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bestand:Opening_van_de_spoorwegtentoonstelling_Weeknummer_39-36_-_Open_Beelden_-_55132.ogv\">https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bestand:Opening_van_de_spoorwegtentoonstelling_Weeknummer_39-36_-_Open_Beelden_-_55132.ogv<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Trams en bus worden gerund door lokale, vaak regionale maatschappijen. in de regio Den Haag e.o. is dat de HTM  , in Rotterdam de RET  en in Amsterdam het GVB. De eigemdomsverhoudingen moeten we per maatschappij nog uitzoeken. In dit artikel richt ik me op Utrecht. Die heeft een eigen geschiedenis. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Marktconform<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>In sept 2007 werd een adviesrapport voor het ministerie Verkeer en Waterstaat opgesteld voor &#8220;stappen naar marktconform openbaar vervoer in de grote steden&#8221; Bron: <a href=\"https:\/\/zoek.officielebekendmakingen.nl\/kst-24036-341-b1.pdf\">https:\/\/zoek.officielebekendmakingen.nl\/kst-24036-341-b1.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>In Utfrecht hadden we het GVU, Gemeentelijke Vervoerbedrijf Utrecht. <\/p>\n\n\n\n<p>Wikipedia, de vrije encyclopedie zegt het over het GVU<\/p>\n\n\n\n<p><strong>GVU<\/strong> (inclusief voorlopers) was iets meer dan 109 jaar lang het stadsvervoerbedrijf in de stad Utrecht. Op 8 december 2013 kwam het stadsvervoer in Utrecht na een openbare aanbesteding in handen van <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/Qbuzz\">Qbuzz<\/a>. Dit bedrijf exploiteert het openbaar vervoer onder de merknaam <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/U-OV\">U-OV<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:GVU_Bus-Van_Hool.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/GVU_Bus-Van_Hool.jpg\/260px-GVU_Bus-Van_Hool.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Een gelede GVU-bus.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Op een andere plaats lezen we op Wikipedia:<\/p>\n\n\n\n<p>In 1939 reed de gemeentelijke tram voor het laatst en werd het busbedrijf samengevoegd met andere gemeentelijk diensten in het GEBRU (Gemeentelijk Gas-, Electriciteit-, Bus- en Radiobedrijf Utrecht), in 1954 werd dit GEVU (Gemeentelijk Energie- en Vervoerbedrijf Utrecht). In 1977 werd het energiebedrijf afgesplitst en ontstond de naam GVU.<\/p>\n\n\n\n<p>In 2004 werd het GVU een N.V. met de gemeente als enige aandeelhouder, de gemeente verkocht de aandelen in 2007 aan <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/Connexxion\">Connexxion<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>GVU verzorgde tot 8 december 2013 het busvervoer in de gemeente Utrecht, diverse buslijnen tussen <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/Utrecht_Centraal\">Utrecht Centraal<\/a> en <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/Maarssen\">Maarssen<\/a> en enkele lijnen in het buitengebied ten noorden van de stad. Deze lijnen vormden samen de <a href=\"https:\/\/wiki.ovinnederland.nl\/wiki\/Concessie_Stadsvervoer_Utrecht\">Concessie Stadsvervoer Utrecht<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>GVU<\/strong> was tussen 1977 en 2013 de afkorting van <strong><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gemeentevervoerbedrijf\">Gemeentelijk Vervoerbedrijf<\/a> Utrecht<\/strong>. Sinds <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/2007\">2007<\/a> was GVU een dochtermaatschappij van <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Connexxion\">Connexxion<\/a>. Sinds 8 december 2013 verdween de bedrijfsnaam GVU en wordt het bus- en tramvervoer in Utrecht gereden door merknaam <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/U-OV\">U-OV<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Verkoop van aandelen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>De verkoop van de Gemeentelijke aandelen in het GVU aan een commercieel bedrijf Conneexion heeft een bizar verloop gehad; <\/p>\n\n\n\n<p>Het gemeentebestuur had in 2000 besloten tot inzetten van het proces van<br>verzelfstandiging van GVU. Per 1 januari 2004 was de verzelfstandiging een feit. Per die<br>datum was GVU een NV waarvan de aandelen gehouden werden door de gemeente<br>Utrecht. De gemeente had daarbij de balans van GVU zodanig gereorganiseerd, dat het<br>bedrijf in redelijkheid zelfstandig zou kunnen functioneren.<br>Het BRU is vrijwel volledig buiten de verzelfstandigingsoperatie gebleven. Wel heeft BRU<br>er op aangestuurd dat,voorzover OV-infrastructuur nog in eigendom was van GVU deze<br>aan de gemeente als wegbeheerder werd overgedragen.<br>In 2005 werd op initiatief van de Tweede Kamer door de Minister toegezegd, dat de<br>openbare aanbesteding van GVU vervoer door het BRU uitgesteld zou mogen worden tot<br>2012 mits GVU v\u00f3\u00f3r 2007 door de gemeente vervreemd zou zijn. Dit heeft na een<br>biedingsproces geleid tot de verkoop per ultimo 2006 van GVU door de gemeente aan<br>Connexxion. Bij de verkoop heeft een belangrijke rol gespeeld, dat het BRU had toegezegd<br>dat de door GVU gehouden concessie Stadsvervoer die ultimo 2009 zou aflopen, bij<br>verkoop zou worden verlengd tot ultimo 2012 (waarbij nieuwe prijsafspraken worden<br>gemaakt). Deze toezegging is schriftelijk vastgelegd.<em> Opm: Verkoopprijs is niet beschreven <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Geschiedenis van de Utrechtse trams en de relatie met de Electriciteitsvoorziening <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>In 1879 begon de exploitatie van <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Utrechtsche_Tram-Maatschappij\">paardentrams<\/a> in Utrecht. Op 27 oktober 1904 werd de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gemeentetram_Utrecht\">Gemeentetram Utrecht<\/a> (GTU) opgericht. Dit werd tevens de grootste klant van de nieuwe <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Elektriciteitscentrale\">elektriciteitscentrale<\/a>. Op 20 juni 1906 gingen de eerste <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Elektrische_tram\">elektrische trams<\/a> rijden over een ringlijn over de buitensingels. De <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Utrechtsche_Tram-Maatschappij\">UTM<\/a>, de paardentrammaatschappij in Utrecht, werd uitgekocht en de GTU nam een gedeelte van hun normaalsporige net over. In 1922 reden er 5 lijnen, die reikten tot <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Zuilen_(voormalige_gemeente)\">Zuilen<\/a>, <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Rivierenwijk_(Utrecht)\">Rivierenwijk<\/a> en het <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelminapark_en_omgeving_(Utrecht)\">Wilhelminapark<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Waarom stel ik deze vraag? Er is een landelijke discussie aan de gang of het OV weer in publieke handen dient te komen, aangezwengekd door het FNV-netwerk https:\/\/wijreizensamen.nl Van wie is het OV dan nu, anno 2025? Is het dan &hellip; <a href=\"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/2025\/04\/van-wie-is-het-ov\/\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-4829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-coach"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4829"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4864,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4829\/revisions\/4864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jkdg.nl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}